|
|
|
4 آذر 1388 وایو بادگیرهای بدون باد...
سحر عصرآزاد
در مستند "وایو" ساخته مینا مشهدی مقدم و حسن نقاشی هر چند بادگیرهای شهر یزد موضوع محوری است، اما فیلمسازان به گونه ای هوشمندانه و ظریف به موضوع نزدیك شده اند. هر چند حضور راوی وجهی اجتناب ناپذیر در مستندهای این چنینی است، اما در این رویكرد نیز انتخاب صدای آشنای احمد رسول زاده كه می تواند برای مخاطب خاطره انگیز باشد باعث می شود ذهن مخاطب هماهنگ با فضائی شود كه فیلمسازان قصد دارند قلاب اولیه را به آن وصل كنند. تداعی حس و حالی از فضای تاریخی كهن و ایران باستان وقتی می تواند به مخاطب منتقل شود كه صدای راوی با تصاویری از باقیمانده تخت جمشید، نقش رستم و ... شمائی از عظمت گذشته تلفیق شده و (وایو) برای مخاطب به گونه ای تصویری تفهیم شود. (وایو باد جنگجو)، (وایو سرزمین ایران را محافظت كن) و ... جایگاه باد در باور گذشتگان. با شكل گیری اهمیت باد و ذكر افسانه های كهن درباره آن است كه قلاب اولیه به موضوع محوری پیوند می خورد كه بادگیرها برای ماندگاری باد در كویر ساخته شدند. در این بخش به فراخور تئوریك شدن بحث و رسیدن به پرسش اصلی فیلم كه (چرا امروز بادگیرها در یزد در حال از دست رفتن هستند؟) از گفتگوهای اطلاعاتی استفاده شده كه البته با تقطیع و برجسته شدن مهمترین بخش اطلاعات، می توانند با ساختار روائی و كلی فیلم همخوان شوند. بعلاوه در فواصل رد و بدل شدن اطلاعات همچنان راوی با پیوند دادن حال و گذشته، به گونه ای از بین رفتن جایگاه بادگیر را در زمان حال برجسته تر می كند. با این چینش است كه پرسش انتهائی می تواند تبدیل به یك جمله معترضه شود. یزد، شهری كه به بادگیرهایش مشهور است و شاعری چون ناصر خسرو در وصف آن سروده، در حال از دست دادن این نماد و پیشینه تاریخی است! در بخشی از ارائه اطلاعات تئوریك با به تصویر درآوردن كولرهای امروزی كه در پشت بام ها رقیبی شده اند برای بادگیرهای قدیمی، به گونه ای موجز به كاركردهای بادگیر اشاره شده كه به علت انتخاب نقاط برجسته و مهم اطلاعات، جذابیت خاص خود را دارد. هر چند لزوماً وظیفه هنرمند و فیلمساز ارائه راه حل در یك اثر نمایشی نیست اما كارگردانان این مستند در انتها راه حل پیشنهادی خود را كه بازسازی بادگیرها و به نوعی بازگشت به اصالت گذشته و گذشتگان است نه صرفاً در نریشن كه در قالب تصویری ذهنی و سیاه و سفید از بازسازی بادگیرهای قدیمی به نمایش می گذارند.
نقد دیگر فیلم های مستند به نمایش در آمده در سومین جشنواره سینما حقیقت: دهکده جهانی / امیر جغتائی قاب سرد / حامد خسروی قلب من پر از عروسک است / بهروز غریب پور عکس ناتمام بهمن جلالی / تورج ربانی و عمید راشدی چراغی كه روشن شد / بابك بهداد هشت بهشت / ستاره سماوی خاک حافظه / مسعود امینی تیرانی مسیر بودن / كاوه بهرامی روز پایان / نرگس آبیار |
|
|
