4 آذر 1388

مسیر بودن

پایان تاریك آدم های تنها

 

سحر عصرآزاد

 

كاوه بهرامی مقدم در مستند "مسیر بودن" شخصیتی را محور كارش قرار داده كه چندان دراماتیك نیست اما شیوه دراماتیك  نزدیك شدن به او می تواند تا حدی این وجه را جبران كند.

شخصیت محوری پیرمردی مهاجر ساكن روستای شمال است كه در جوانی با كارگری زندگی را اداره كرده و كسی جز نیكی از او یاد نمی كند، اما امروز كسی را ندارد كه كمكش كند.

به جهت موقعیت پیرمرد كه به نوعی گام های لرزان خود را به سوی مرگ برمی دارد، مولفه هائی نمایشی وارد كار شده كه این موقعیت را در كنار واقعیت مستند موجود برجسته كنند.

روایت شاعرانه ابتدای فیلم از زبان یك مرد و حركت ماشین از داخل تونل به بیرون، به نوعی شیوه ای برای نزدیك شدن به سوژه است. پیرمردی كه سكونت او در قبرستان نیز خود به این وجه دامن می زند و از بیكسی دچار این ناگزیری شده است.

نكته ای كه فیلمساز تلاش كرده آن را بسط داده و به عنوان وجهی شناسنامه دار وارد این مستند كند، وجهه این شخصیت در جوانی و تأثیرگذار بودن یا نبودن آن در سرنوشت امروز او است.

در واقع گفتگوهای اطلاعاتی با اهالی این نكته را بازتاب می دهد كه همه از پیرمرد به نیكی یاد می كنند كه به مزدش قانع بوده و تا به حال به كسی بدی نكرده، حتی در قید تشكیل خانواده هم نبوده است.

این نكته بر اساس تعالیم و باورهای عام باید منجر به عاقبت به خیری فرد شود اما واقعیت به تصویر درآمده این چنین نیست. به تصویر كشیدن پیرمرد در حال انجام كارهای روزمره با قوزی كه به پشت دارد، حمام رفتن، خرید كردن، مراسم عزاداری و ... همواره او را در قابی تنها، تك افتاده و جدا از جمع نشان می دهد.

پیرمردی كه حتی برای رفتن به خانه سالمندان نیاز به حمایت دولت دارد و در این شرایط همچنان ارتباطش را با دنیای اطرافش حفظ كرده، هر چند گام های لرزانش به سوی مرگ حركت می كند.

فیلم در انتها نیز با ترجیع بند حركت ماشین این بار از روشنائی به داخل تونل به پایان می رسید تا هم نقطه پایان را بر سفری نمادین بگذارد هم پایانی تاریك برای انسان های تنها.

 

نقد دیگر فیلم های مستند به نمایش در آمده در سومین جشنواره سینما حقیقت:

دهکده جهانی / امیر جغتائی

قاب سرد / حامد خسروی

قلب من پر از عروسک است / بهروز غریب پور

عکس ناتمام بهمن جلالی / تورج ربانی و عمید راشدی

چراغی كه روشن شد / بابك بهداد

هشت بهشت / ستاره سماوی

خاک حافظه / مسعود امینی تیرانی

روز پایان / نرگس آبیار

وایو / مینا مشهدی

 

[صفحه اصلی] [مقاله] [گفت و گو] [جهان] [تجربه] [نقد] [ما] [اشتراک] [لینک]